Nowy klient

Czy zastanawiasz się jak wygląda wstępna konsultacja z psychoterapeutą? Być może obawa przed spotkaniem ze specjalistą lub strach, że nie będziesz wiedzieć co/jak powiedzieć, nadal Cię powstrzymują przed wysłaniem tego maila czy wybraniem numeru. Każdy terapeuta może przeprowadzać wstępny wywiad na własny sposób, jednak pewne elementy powinny być obecne u każdego terapeuty, bez względu na to, czy wizyta odbywa się w prywatnym gabinecie, przez służbę zdrowia czy organizację charytatywną. Poniżej opisuję czego nowi klienci mogą się spodziewać u mnie.

Terapeuci w Wielkiej Brytanii mogą należeć do profesjonalnej organizacji zrzeszającej counsellorów i psychoterapeutów (mogą, choć nie muszą; nie ma takiego prawnego obowiązku, gdyż zawód ten nie jest regulowany). Członkostwo w takiej organizacji wiążę się z tym, że terapeuci są zobowiązani przestrzegać wytycznych etycznych (ang. Ethical Framework), które służą ochronie dobra zarówno klientów, jak i terapeutów i całej tej grupy zawodowej.

Stowarzyszenie, do którego ja należę – the British Association for Counselling and Psychotherapy (BACP), wymaga od nas przykładowo, aby:

‘Pkt 4. Budować odpowiednie relacje z klientami, poprzez:
a. przejrzyste informowanie klientów o tym, czego mogą się od nas spodziewać
b. komunikowanie korzyści, kosztów i zobowiązań, których klienci mogą się spodziewać (…)’

Oraz:

‘Pkt 5. Zachować integralność (uczciwość) poprzez:
a. bycie szczerym odnośnie pracy
b. rzetelne komunikowanie naszych kwalifikacji, doświadczenia i metod pracy
c. pracowanie etycznie i wypełnianie naszych zobowiązań prawnych’

Te (jak i pozostałe 92) punkty nadają kształt mojej wstępnej konsultacji jak i całej pracy jako psychoterapeuta. Jest to dla mnie ważne, aby od samego początku klienci wiedzieli co im oferuję, jak to będzie wyglądać w praktyce, jaki powinien być ich wkład w naszą wspólną pracę i czego mogą oczekiwać ode mnie i od terapii w ogóle. Wszystko to pomoże nam uniknąć rozczarowań w przyszłości.

A więc jak to wygląda w praktyce?

Klienci indywidualni (od 16 roku życia wzwyż)
  1. Pierwszy kontakt – termin wstępnej konsultacji i dokumenty
    Gdy otrzymuję od klientów pierwszą wiadomość lub telefon z zapytaniem o sesje, poza zaoferowaniem terminu na wstępną konsultację, wysyłam na maila pewne dokumenty:
    Kontrakt, który zawiera ważne praktyczne informacje, na przykład wyjątki od klauzuli poufności; fakt, że należę do stowarzyszenia BACP i podlegam ich procedurze składania skarg (zatem klient ma się do kogo udać, jeżeli ma wątpliwości co do etyczności mojej pracy); z jakim wyprzedzeniem należy odwołać sesję, by nie by podlegać opłacie za anulowanie itd.
    Polityka Prywatności – jest to dokument wymagany prawnie na podstawie rozporządzenia unijnego o ochronie danych osobowych (GDPR, w Polsce znane jako RODO). Dokument ten informuje klientów o ich prawie do dostępu, przenoszenia i poprawienia ich danych osobowych oraz prawo do bycia zapomnianym
    Pakiet Informacyjny (w którym zawarte są powyższe dwa dokumenty), który zawiera mój pełny adres, mapkę, cennik i godziny pracy
    – Inne dokumenty, gdy jest taka potrzeba, przykładowo jeśli praca ma się odbywać online oraz, w latach 2020-2021, dodatkowa umowa związana ze spotkaniami osobistymi w trakcie trwania pandemii (jest to dokument opisujący procedury wprowadzone w gabinecie oraz oczekiwania od klientów, aby zminimalizować ryzyko złapania lub przenoszenia koronawirusa)
  2. Potwierdzenie wstępnej konsultacji
    Proszę klientów o zapoznanie się z wysłanymi dokumentami przed potwierdzeniem wstępnej konsultacji. Dzięki temu klienci mogą w domu na spokojnie przeczytać te informacje i już w większym stopniu wiedzieć, na jakich zasadach nasza współpraca będzie się opierać, a podczas naszego pierwszego spotkania możemy poświęcić mniej czasu na ‘papiery’, a więcej na rozmowę o ich problemie.
  3. Wstępna konsultacja
    Gdy ten dzień nareszcie nadchodzi, spotykam się z klientami w recepcji i razem idziemy do mojego gabinetu. Wstępna konsultacja trwa u mnie 30-45 minut, jest darmowa i zupełnie niezobowiązująca. Porządek takiej sesji wygląda mniej więcej następująco:
    – Często jeszcze w korytarzu zadaję pierwsze pytanie: “Czy przechodzimy na Ty?” 🙂
    – Pytam czy klient miał możliwość zapoznać się z przesłanymi poprzednio dokumentami i czy miał jakiekolwiek pytania. Nawet jeśli klient przeczytał wszystko, pokrótce powracam do klauzuli poufności, aby upewnić się, że klienci rozumieją w jakich sytuacjach musiałabym złamać poufność i jak by to wyglądało w praktyce.
    – Proszę klienta o opisanie problemu; robię w tym czasie notatki i zadaję dodatkowe pytania, aby lepiej zrozumieć problem, ich obecną sytuację, i ich cele (co chcą osiągnąć z terapii i jak rozpoznają, że to osiągneli). Wykorzystuję ten czas, by się również upewnić, że rzeczywiście ja jestem odpowiednią osobą do pracy z tym klientem i ich problemami. Gdyby okazało się, że bardziej odpowiednia byłaby inna forma pomocy (psycholog, psychiatra, być może terapia par), na pewno o tym klienta poinformuję i postaram się podpowiedzieć, gdzie mogą się udać po taką pomoc.
    – Następnie opisuję jak pracuję – z jakich modeli terapeutycznych korzystam, czym się one charakteryzują i jak je wprowadzam w praktyce. Staram się również pokrótce wyjaśnić proces terapeutyczny, o którym można przeczytać w sekcji Jak w pełni wykorzystać terapię. Omawiam z klientem kwestię częstotliwości spotkań i opłat.
    – Nadchodzi czas decyzji – jeżeli klient nie ma dalszych pytań, sprawdzam czy po naszej rozmowie chciałby rozpocząć terapię i umówić się na pierwszą pełną sesję. Jest to w zupełności klienta decyzja; nie pytam o powody, jeżeli wolą jednak poczekać lub spróbować kogoś/czegoś innego. Jeśli klient jest gotowy rozpocząć naszą współpracę, proszę ich o wypełnienie formularza z ich danymi (np. ich adres zamieszkania, nazwa przychodni w której są zarejestrowani) i podpisanie wcześniejszych dokumentów. Umawiamy się wtedy na pierwszą pełną sesję.
Terapia par

W praktyce terapia par wygląda bardzo podobnie, z kilkoma wyjątkami:
– wstępna konsultacja jest jednocześnie początkiem wywiadu, dlatego trwa pełne 1.5 godziny i nie jest darmowa (jest jednak tańsza niż typowe 1.5-godzinne sesje)
– istnieją pewne różnice w tekście kontraktu, przykładowo, sesja może się odbyć tylko jeśli oboje z partnerów są obecni
– pełny wywiad w terapii par wymaga również spotkań indywidualnych z każdym z partnerów, które odbywają się po wstępnej konsultacji. W międzyczasie każdy z partnerów wypełnia w domu pakiety kwestionariuszy. Wracamy potem na kolejną wspólną 1.5-godzinną sesję; w trakcie tej sesji dzielę się moimi obserwacjami i wstępnym planem terapii. Istnieje możliwość, że po wysłuchaniu partnerów wspólnie i osobno, terapia par jest niewskazana (np. jeżeli pewne rodzaje przemocy lub uzależnień są obecne w związku) – w takim przypadku, wyjaśnię moją decyzję i postaram się wskazać inne źródła pomocy.